Giờ, muốn có được một khối óc sáng suốt, ta phải làm thế nào? Có thể trông cậy nơi giáo dục ở nhà trường được không? Chắc chắn là không thể hoàn toàn trông cậy nơi đó được. Có nhiều duyên cớ mà có lẽ duyên cớ này là quan trọng nhất: Chương trình ở trường quá nặng nề mà thời gian để tiêu hóa những kiến thức đó quá ngắn ngủi. Trong vài năm mà bắt đầu óc phải chứa đựng không biết bao nhiêu điều mà có lẽ suốt đời ta, nếu thật thông minh, cũng không đủ để tiêu hóa.

Ta nên nhớ: Một sự hiểu biết gì mà không phải tự mình tìm ra, không phải là hiểu biết. Huống chi bắt người ta phải thâu nhận những điều ta chưa muốn thâu nhận chỉ để phục vụ cho việc thi cử thì cái biết ấy không có lợi gì cho khối óc thông minh của mình cả. Đó chẳng qua là một sự bắt buộc mà thôi. Những bằng cấp ấy là những bằng cấp trí nhớ, một lối trí nhớ máy móc không thể hoàn toàn bảo đảm sự thông minh trí thức của con người được – như nhiều người lầm tưởng.

Óc Sáng Suốt – Thu Giang NGUYỄN DUY CẦN

Advertisements